Trải nghiệm để sáng tạo | Tiếng Việt 5 Tuần 11 Bài 19 Sách Kết nối  Trang 98

Đây là bài đọc dạy trong  tiết 1  của Bài 19 Tuần 11  Sách Tiếng Việt 5 Sách Kết nối tri thức có trên kênh Tư liệu Tiệu học.  Bài giảng này thuộc chủ điểm : Trên con đường học tập.  Qua bài  Đọc Trải nghiệm để sáng tạo   trang 98  giúp em rèn đọc, biết đọc đúng từ ngữ, câu, đoạn và toàn bộ câu chuyện Trải nghiệm để sáng tạo. Em biết đọc diễn cảm phù hợp với những tình tiết sinh động kể về nhà văn An-đéc-xen. Qua bài đọc , em hiểu điều tác giả muốn nói qua câu chuyện Trải nghiệm để sảng tạo: Để sáng tạo, cần có nhiều trải nghiệm thực tế. đúng từ ngữ, câu, đoạn và toàn bộ văn bản. 

02:47. Đoạn phim minh họa về  thân thế sự nghiệp An-dec-xen
03:57. Yêu cầu cần đạt
04:44. Đọc văn bản  “Trải nghiệm để sáng tạo"
08:33. Luyện đọc đúng
13:41, Luyện đọc hiểu - Tìm hiểu bài
15:23. Câu hỏi 1: Những trải nghiệm nào ngày thơ ấu của An-đéc-xen
16:52. Câu hỏi 2.  An-đéc-xen bộc lộ năng khiếu sảng tác khi còn nhỏ.
18:26. Câu hỏi 3.  Tâm nguyện của An-đéc-xen.
20:06. Câu hỏi 4.   Lí do An-đéc-xen viết được nhiều tác phẩm hay.
21:05. Câu hỏi 5. Ý nghĩa Câu chuyện “Trải nghiệm để sáng tạo" + Đoạn phim nêu ý nghĩa.
25:41. Luyện đọc lại
26:54. Vận dụng và trải nghiệm
#Tưliệutiểuhọc, #tieuhocvn, #TiếngViệt5Kếtnối, #Đọcbài19trang98, #Trảinghiệmđểsángtạo

BÀI 19. ĐỌC. TRẢI NGHIỆM ĐỂ SÁNG TẠO
I. MỤC TIÊU
Giúp HS:
 a. Đọc đúng từ ngữ, câu, đoạn và toàn bộ câu chuyện Trải nghiệm để sáng tạo. Biết đọc diễn cảm phù hợp với những tình tiết sinh động kể về nhà văn An-đéc-xen.
b. Nhận biết được đặc điểm của nhân vật thể hiện qua suy nghĩ, việc làm,... của nhân vật. Hiểu điều tác giả muốn nói qua câu chuyện Trải nghiệm để sảng tạo: Để sáng tạo, cần có nhiều trải nghiệm thực tế.
c. Phát triển năng lực quan sát, tăng cường trải nghiệm đê ngày thêm sáng tạo trong học tập cũng như trong cuộc sống.

II. CHUẨN BỊ
1. Kiến thức
Văn bản tự sự (trinh tự các sự việc, nhân vật, lời nói, cử chỉ, hành động, suy nghĩ,... của nhân vật).
– Cách viết đoạn văn; cách giới thiệu nhân vật trong tác phẩm văn học.
2. Phương tiện dạy học
– Một số cuốn từ điển: Từ điển tiếng Việt, Từ điển thành ngữ và tục ngữ....
Tranh ảnh minh hoạ câu chuyện Trải nghiệm để sáng tạo.
Phiếu bài tập cho bài tập 1 (phần Luyện từ và câu).

III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
ÔN BÀI CŨ
HS kể lại chỉ tiết thấy thú vị nhất trong câu chuyện Tấm gương tự học và trả lời câu hỏi: Em rút ra bài học gì từ câu chuyện này?

1. Khởi động.
GV giao nhiệm vụ: Chia sẻ với bạn: Kể về một hoạt động trải nghiệm em đã được tham gia ở trường. Sau trải nghiệm đó, em học thêm được điều gì?
+ Một ngày làm bộ đội. Qua hoạt động này em hiểu về cuộc sống các chú bộ đội thường ngày. Tính kỉ luật.
+ Tập huấn Phòng cháy chữa cháy. Qua hoạt động này em biết thêm về cách thoát hiểm an toàn khi có cháy.
+ Lao động dọn nghĩa trang liệt sĩ. Qua hoạt động này em biết  và tự hào về những người con  quê em đã ngã xuống vì độc lập hôm nay.
+ Thăm Lăng Bác. Em biết thêm về  sự nghiệp của Bác đã cống hiến trọn đời cho tổ quốc, độc lập hôm nay.
- HS trao đổi nhóm đôi, cũng chia sẻ những hoạt động trải nghiệm đáng nhớ được tham gia ở trường; điều học được từ sau trải nghiệm đó.
– Dại diện 2 – 3 nhóm trình bày trước lớp.
- GV nhận xét, ghi nhận những chia sẻ phù hợp. (VD: Cùng bạn đến làng nghề làm gốm sứ. Điều học được: nhẫn nại trong công việc. Cũng bạn đi dã ngoại trong rừng. Diều học được: dũng cảm hơn./ Cùng bạn đến thăm doanh trại bộ đội. Diều học được: sắp xếp đồ đạc gọn gàng hơn, tác phong nhanh nhẹn hơn,...)
- GV giới thiệu bài đọc mới. (VD: Ai cũng có những trải nghiệm đáng nhớ. Nhờ trải nghiệm, chúng ta gắn bỏ hơn với bạn bè. Trai nghiệm còn giúp chúng ta nâng cao hiểu biết và sáng tạo không ngừng. Câu chuyện Trải nghiệm để sáng tạo kế về nhà văn An-déc-xen sẽ nói rõ với chúng ta về giá trị đó của trai nghiệm.

2. Đọc văn bản.

                                            TRẢI NGHIỆM ĐỂ SÁNG TẠO
An-đéc-xen sinh ra trong một gia đình thợ giày ở Đan Mạch. Khi An-đéc-xen còn nhỏ, cha thường đưa cậu tới đồng cỏ chơi. Cha làm cho cậu chiếc kính có thể nhìn ra xa. Thế là cậu thấy được chim chóc trên trời, thiên nga trong hồ nước, dãy núi cuối làng,... Quan sát mỗi sự vật, cậu lại liên tưởng đến một câu chuyện kì diệu, rồi kể cho cha nghe.
   Lên năm tuổi, An-đéc-xen được cha làm cho mấy con rối gỗ. An-đéc-xen vui sướng cho chúng di chuyển, lắc lư cái đầu và trò chuyện cùng nhau. Cha An-đéc-xen thấy vậy liền dựng một cái sân khấu ngoài sân. Cậu bé may quần áo cho rối gỗ, đưa rối lên biểu diễn. Tối nọ, An-đéc-xen đứng trên sân khấu, ca hát và đọc thơ. Đột nhiên, có ngôi sao chổi vụt qua bầu trời. Xúc động bởi hiện tượng độc đáo ấy, cậu viết câu chuyện Sao chổi.
   Những ngày lên Cô-pen-ha-ghen kiếm việc làm, An-đéc-xen luôn say mê sáng tác. Cuốn sách đầu tiên của ông đã được xuất bản. Đọc cuốn sách, Quốc vương Đan Mạch rất thích thú, cho gọi An-đéc-xen đến và hỏi ông có tâm nguyện gì. Ông nói rằng mình muốn đến nhiều nơi để trải nghiệm cuộc sống. Quốc vương bèn tặng ông một số tiền để giúp ông thoả nguyện.
   Trong những ngày chu du khắp các nước, An-đéc-xen quen biết nhiều người thuộc các tầng lớp khác nhau. Ông bất bình trước những kẻ coi thường dân nghèo. Ông thương cảm với bao thân phận bé nhỏ, thiếu may mắn. Ông trân trọng những tâm hồn trong sáng, cao thượng. Bằng những trải nghiệm phong phú và một trái tim nhân hậu, ông đã cho ra đời một loạt tác phẩm: Vịt con xấu xí, Cô bé bán diêm, Nàng tiên cá, Chú lính chì dũng cảm,... Đây là những câu chuyện đã làm xúc động hàng triệu trẻ em trên thế giới.
(Phan Thế Quân tổng hợp)

- GV đọc cả bải (đọc diễn cảm với ngữ điệu chung: chậm rãi, vui tươi xen lẫn tự hào: nhấn giọng ở những từ ngữ thể hiện trải nghiệm của nhân vật trong câu chuyện (chim chóc trên trời, thiên nga trong hồ nước, dãy núi cuối làng, đi chuyển và lắc lư củi đầu, vụt qua bầu trời,...).
-  GV có thể mời 2 HS (có năng lực đọc khá tốt) đọc nối tiếp các đoạn.
- GV hướng dẫn đọc:
+ Đọc đúng các từ ngữ chứa tiếng dễ phát âm sai (VD: An-đéc-xen, rối gỗ, biểu diễn. Cô-pen-ha-ghen, thoả nguyện....), quan tâm hơn đến những HS hay mắc lỗi phát âm.
+ Ngắt giọng ở những câu dài. VD:
Đọc cuốn sách, / Quốc vương Đan Mạch/ rất thích thú, cho gọi An-đéc-xen đến và hỏi ông có tâm nguyện gì.....
+ Chú ý đọc diễn cảm một số câu.
Những câu thể hiện sự sáng tạo của An-đéc-xen, đọc với giọng vui tươi, tự hào:
Quan sát mỗi sự vật, cậu lại liên tưởng đến một câu chuyện kì diệu, rồi kể cho chủ nghe 'An-đéc-xen vui sướng cho chúng di chuyển, lắc lư cái đầu và trò chuyện cùng nhau./Cậu bé may quần áo cho rồi gỗ, đưa rồi lên biểu diễn.
Những câu thể hiện thái độ của An-đéc-xen, đọc với giọng rõ ràng, dứt khoát:
Ông bắt bình trước những kẻ coi thưởng dân nghèo. Ông thương cảm với bao thân phận bé nhỏ, thiều may mắn. Ông trân trọng những tâm hồn trong sáng, cao thượng

- Chia bài đọc thành 4 đoạn và nêu nội dung từng đoạn:
Đoạn 1: từ đầu đến kể cho cha nghe (Gia cảnh An-đéc-xen và trải nghiệm của An-đéc-xen trong những năm đầu đời.)
Đoạn 2: tiếp theo dến Sao chổi (Những trải nghiệm của An-đéc-xen khi lên năm tuổi.)
Đoạn 3: tiếp theo đến giúp ông thoả nguyện (Cuộc gặp gỡ giữa An-đéc-xen với Quốc vương Đan Mạch và tâm nguyện của ông.)
Đoạn 4: còn lại (Trải nghiệm lúc trưởng thành và những sáng tạo của An-đéc-xen.)

4 HS đọc nối tiếp 4 đoạn trước lớp.
- HS làm việc theo cặp: Mỗi HS đọc một đoạn, đọc nổi tiếp đến hết bài.
- HS làm việc cả nhân: Đọc nhầm toàn bài một lượt.

- GV nhận xét việc đọc của cả lớp.
GV hướng dẫn HS tìm hiểu nghĩa của một số từ ngữ, VD:
+ Sao chổi: thiên thể bay ngoài không gian, khi bay đến gần Mặt Trời, băng và bụi của nó bốc hơi tạo thành vệt trông giống hình chiếc chổi.
+ Đan Mạch: đất nước thuộc Bắc Âu, phía nam giáp nước Đức, ba mặt còn lại giáp biển Bắc và Baltic. 
+ Co-pen-ha-ghen: thủ đô của Đan Mạch.
+ Chu du: đi chơi, đi du lịch nhiều nơi xa. 
- Tâm nguyện: mong muốn, ước nguyện từ tận đáy lòng,

3. Trả lời câu hỏi.
GV hướng dẫn HS trả lời lần lượt các câu nếu trong SHS.
Câu 1. Những trải nghiệm nào ngày thơ ấu đã hun đúc nên tài năng của An-đéc-xen?
- HS  đọc câu hỏi 1.
- GV hướng dẫn trà lời câu hỏi:
- HS xem nhanh đoạn 1 và 2.
+ Trao đổi nhóm 4, thống nhất câu trả lời.
- Đại diện 2 – 3 nhóm phát biểu ý kiến trước lớp.
- GV nhận xét và ghi nhận những câu trả lời hợp lí, diễn đạt theo cách riêng.
 (VD: Có nhiều trải nghiệm tuổi thơ đã hun đúc nên tài năng của An-đéc-xen:
+  được cha đưa ra đồng có chơi, được cha làm cho chiếc kính có thể nhìn ra xa, để thấy chim chóc trên trời, dãy núi phía cuối làng, thiên nga trong hồ nước....; 
+ được cha làm cho mấy con rối gỗ và dựng cho một cái sân khấu ngoài sân để biểu diễn....).

Câu 2. Tìm những chi tiết cho thấy An-đéc-xen bộc lộ năng khiếu sảng tác nghệ thuật ngay từ khi còn nhỏ.
- GV nêu câu hỏi 2 (hoặc gọi HS đọc câu hỏi 2).
GV hướng dẫn trả lời câu hỏi:
+ HS xem nhanh lại đoạn 1 và 2; chú ý tìm những việc An-đéc-xen đã làm.
+ HS làm việc theo nhóm 4 (lần lượt từng em nêu ý kiến), sau đó trao đổi để thống nhất câu trả lời,
+ Đại diện một số nhóm phát biểu ý kiến trước lớp.
- GV nhận xét và ghi nhận những câu trả lời phù hợp. (VD: Khi còn bé tí, nhìn mỗi sự vật, lại liên tưởng đến một câu chuyện kì diệu, rồi kể cho cha nghe. 
Lên năm tuổi: cho các con rồi lắc lư cái đầu, tâm sự cùng nhau, đưa rồi lên biểu diễn trên sân khấu: biết ca hát, đọc thơ, viết câu chuyện Sao chổi sau khi nhìn thấy ngôi sao chối vụt qua bầu trời...)

Câu 3. An-đéc-xen đã bày tỏ tâm nguyện gì với Quốc vương Đan Mạch? Theo em, vì sao Quốc vương Đan Mạch ủng hộ tâm nguyện của An-đéc-xen?
-  HS đọc và nêu yêu cầu của câu hỏi 3.
- HS suy nghĩ và tìm câu trả lời.
- HS chia sẻ theo nhóm 4 về những suy luận, lí giải của mình. Nhóm góp ý.
- Đại diện 2 – 3 nhóm trình bày trước lớp. Lớp nhận xét, bình chọn sự giải thích hợp li nhất, độc đáo nhất.
- GV khích lệ và khen ngợi những HS có suy luận hợp lí, độc đáo.
- GV nhận xét và ghi nhận những câu trả lời phù hợp.
 (VD: Tâm nguyện của An-đéc-xen: dược đến nhiều nơi để trải nghiệm cuộc sống; Quốc vương ủng hộ tâm nguyện của An-đéc-xen "
+ Vì Quốc vương muốn An-đéc-xen trải nghiệm nhiều sẽ sáng tác được nhiều tác phẩm hay.
+  Vì Quốc vương yêu quý tài năng của An-đéc-xen nên đáp ứng tâm nguyện của ông.
+  Vì chính Quốc vương cũng thích được trải nghiệm, đến nhiều nơi.. Nhờ có trải nghiệm sẽ có nhiều vón sống, phát huy óc tưởng tượng của con người.

Câu 4. Nhờ đâu An-đéc-xen viết được nhiều tác phẩm hay?
- HS đọc câu hỏi 4.
- GV khuyến khích HS có những suy luận hợp lí, theo cách hiểu riêng của mình.
- HS suy nghĩ, chuẩn bị câu trả lời; trao đổi trong nhóm 4 để thống nhất, tổng hợp ý kiến.
- Đại diện 2 – 3 nhóm trình bày trước lớp.
GV đánh giá, ghi nhận những lí giải xác đáng, đầy đủ. (VD: 
+ An-đéc-xen viết được nhiều tác phẩm hay là nhờ trải nghiệm nhiều, biết ghi chép, biết chọn lọc vốn sống thực tế.
+ Nhờ hiểu biết nhiều về cuộc sống và trí tưởng tượng phong phú, cùng  khả năng quan sát thực tế , có tâm hồn trong sáng.
+ Nhờ tình yêu thương trẻ em,  tuổi thơ gắn với nhiều trải nghiệm thú vị, biết đặt mình vào suy nghĩ của  trẻ em.
+ Nhờ người cha luôn quan tâm, chăm sóc,  được Quốc vương Đan Mạch ủng hộ, động viên..

Câu 5. Câu chuyện “Trải nghiệm để sáng tạo" muốn nói với chúng ta điều gì? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em.
A. Muốn sáng tạo nghệ thuật, phải có nhiều trải nghiệm thực tế.
B. Thành công sẽ đến khi chúng ta biết nỗ lực vượt qua khó khăn,
C. Cùng trải nghiệm thực tế, chúng ta cùng mở rộng hiểu biết.
- 2 HS đọc câu hỏi 5.
- HS suy nghĩ để tìm câu trả lời,
- GV khuyến khích HS đưa thêm lời giải thích vì sao lựa chọn câu trả lời đó.
- Đại diện 2 - 3 HS phát biểu ý kiến.
- GV nhận xét, ghi nhận câu trả lời và khen ngợi những HS có ý kiến giải thích hợp lí.
- Tớ chọn A. Vì để có tác phẩm nghệ thuật hay đòi hỏi nghệ sĩ  phải có nhiều trải nghiệm thực tế.
- Tớ chọn B. Vì thành công  của nhà văn có được do nhà văn nỗ lực vượt qua khó khăn.
- Tớ chọn C. Vì nhờ  trải nghiệm thực tế, chúng ta cùng mở rộng hiểu biết. " Đi một ngày đàng,  học một sàng khôn"
- Theo tớ, câu chuyện kể về nhà văn   An-đéc-xen với những  trải nghiệm đầy thú vị và hữu ích để  viết nên những tác phẩm để đời.
- Theo tớ câu chuyện kể về sự nỗ lực và cố gắng của nhà văn   An-đéc-xen để  hiến dâng cho nhân loại những tác phẩm giá trị.
- Nội dung:
Câu chuyện kể về những trải nghiệm quý báu đã giúp An-đéc-xen có thể trở thành một nhà văn nổi tiếng. Qua đó, câu chuyện cũng khuyên bạn đọc hiểu rằng những trải nghiệm thực tế có vai trò rất quan trọng đối với con người.

4. Luyện đọc lại.
- GV hướng dẫn HS đọc diễn cảm câu chuyện:
+ 2 hoặc 4 HS đọc nối tiếp 4 đoạn trước lớp; GV và cả lớp góp ý cách đọc diễn cảm.
- HS đọc theo cập hoặc nhóm (3 4 HS/nhóm), góp ý trong nhóm.
- GV đánh giá chung về kết quả đọc của HS.